Jim le Donna Robinson tei nupa cu tlawng pih cawlh (vacation) hmang dingin an fanu te pawl thawn tlang par hmun nuam zetah an feh. Zarh hnih zik lai an um. An um sung hmuahhmuah an fanu kum hnih mi cu a nu (Donna ih cawn par rori-ah a talpawl.
An tlun lamah cun a nu cu a bang tuk thlang. Cawlh hahdamnak tikcu a neih mumal lo ruangah har a ti zet; an cawlh hmàn cu a hrangah bangnak menah a cang.
An bangnak hnmuahhmuah rehter dingin Jim cun khaw te pakhatih cawlh a tum sal. Sincaw an ei ih, an khawhin hmuan mawi zet (park-ah an va leng An fehnak zin kiangih thlanmual tla an hei zoh vivo phah. Cutawk cu hmun dang hnakin a țhing reprep.
Thlanlung tla an siarphah vivo. Donna khal cun cui thlanlung pawl cu a siar phah ve. Nu pakhat thlanlung hi a siar ngah ngelcel; hitin an ngan. “Anih cu kan sungkaw hrangah Ni Tleu Mawi a si,” tiin a um.
Donna ih thiniung a tham nasa. “Hi hmunah hin kei khal thi ta riai ningna ka thlanlung ah hiti vekin an ngan ve lo ding sikhaw,” tiin a țuat. Cuisi thawkin an innsungsang hrangih Ni Tleu Mawi si dingin a zuam ciamco. An cawlh hman lai ding tikcu umsun cu a let za in a nuam sal. Nan innsang nun le na sungte pawl thinlung na nuamter in, na harter thei.
Na duh le har zetin, na duh le nuam zetin nan innsang borak cu na umter thei. Tui zan aipuang zetih na umah cun na pasal le na fate pawl khal an ai a puang tengteng ding. Cangai bangin nangmai um dan le thinlung put an lo cawng ti thei ringring aw.
Pa pakhat cun an nui hnenah, “Na leiba lo rulhsak hi ka ning tuk thlang. Hiti lawmmam cun paisa hmang lo awla a țha ding nan tiah” a kam kha deuh. A nupi cu a thin a heng, an pa cu misual tiah a ruat, țong duh nawn loin reipi a um. An innsangah zianghman țuan le ti a tum nawn lo.
An hnipuan pawl cu a penin a pen letlet men. An duh le zuang hlo țheh men haiseh ti thinlung a nei. Cutiih a um ruangah a thinlung le a taksa a cau deuhdeuh. Neiawknak hławhtling le ropi si dingin mi țha va tawn men a silo, mah rori dik zetih um asi sawn.
Ka theih mi nu tampi khalin nu an sinak hi remțhat a cak zet hai; cumi cu a nih țuan suah dingah an ruat. Asinan, nu an sinak cu țuan suah ding mi a si lo, ‘A si ih si’ (sinak) lam a si sawn. Curuangah a Si hramih ih sin thawhsal a țul lo thei lo. Kan zirnak hmunih nu pakhat cun, "A, kei cu sungril lam ceimawi ding ka ngah tuk, tawkfang nawn cu ka buai lai ding" a ti.
A dik ka ti zet. Thinlung sungril lam cei mawi hi hna ropi zet a si; a rah suak le a duhum nasa si. Sungril nun ceimawinak ih na bangtuk khai lé bang man na nei thotho ding: nan innsangah Ni tleu mawite na si thei ding. Asinan, khawdur cu khuitawkah a um ti na theih cih a țul.
Socrates cun hitin a rak ti dah. “Mah le mah theihawk hi fimnak hram a si." Kan Bawi Jesuh khalin, "Thutak cu nan thei ding ih, cui thutak cun a to luațer ding" (Jn. 8:32) a ti. A relih rel cu a awlte a bang nan, ziangtinsaw mah Ie mah kan theihawk thei ding ? A hramthawhnakah kei cun mai thuhla ngansuah hi a țhahnem zet ti'n ka ruat.
Cumi hrangah thinlung le taksa khal pek deuh a țul: Na thil thlir dan le na lungput dan, ngan suak hrimhrim hnik. Zawi sim țul loin a țhathnem dan na thei mai ding. Na thinlung lo kaihruaitu dingah, zo so na si? Khui lamih feh na tum? Ziangruangah hitawkah na um Iai? Thungai thlakin hi thu suhnak pawl na ruah paihah cun nangmah na thei fiangaw thei ding. Fala pakhat cu hi thu ka rel tikah a thin a phang mai.
Thinlung fumfe le feh duh dan a rak nei mumal lo a si hmang. Lehhnuih a rel danah, "Thu I suh mi pawl hi ka dam sungih ka nun i hngawng-tu bik pakhat a si. Ka si dan le ka ruah dan ka ngan suah hnu lawngah khui lam feh din ka si ti ka thei-aw fangfang hi a rak si” a ti.
Tu-ah cun a țhatnak a thei ve thlang a si cu. Bawhlung sit dan khal na thei lo men ding. Tumtahmi felzet neiin sit dan ding lamzin an nei cia țheh. An team Sungih leader cun mi dang hnakin bawhlung sit dan a thei tam țheu. Na dam sung hrangah ziangti feh le um na tum?
Nangmah le nangmah zohaw sal awla, na tlinnak le tlin lonak, na thil khawkhan mi rei lo te sung hrang tla, tikeu reipi hrang tla, țhaten dapaw hnik aw. Hi dan pawl hi thlun hnik awla, ziangtlukin na țhathnempi ti nangmahte na theiaw mai ding.
(i) Na tlinnak lam kha ngan suak hmaisa hnik. Nangmahah cahnak thuthup tanmpi na nei ih, na neih cia mi nah man hrih lomi le na hman thiam lo mi tampi a um. Na tikcu awlah ziangti um na duh bik innsang kilkhawi duhnak nei mi si bang la, na lung a awi thei ngaingai maw?
Na rawl suan mi teh na lung a kim zet maw? Mi dang hrangih lungawinak thlen theitu teh maw na si dah maw? Na innhnen pawl hrangah thil țha na tuah sak dah maw? Na neih mi thil țha (talent) pohpoh phawrh suakin hman tum hnik aw; na zum hnakin na țha theizet ti na thei-aw mai ding
(ii) Na tlin lonak teh zianglam ha an si? Thuh le zep nei loin na si dan le na lungput dan hun ngan suak hnik aw. Cui na tlin lonak pawl cu na nauhak laiih na um dan thawn khaikhin hnik aw. Na nauhak laiih na ninghan le na lungawinak cun na nun a hnawng nasa ding. Culaiin na thil tawn mi pawlin tui’ na nunnakah le na thil hmuh le tawnah sulhnu an nei vivo.
Na har nak cu tui sun lawngah na rehter thei. Tikcu țha na neih cu na va vannei lawmmam ve! Na ning a han zet lai thu pawl tla ngan suak aw. Na thinlung natzet lai, țih le thin phangih na um lai pawl tiangin ngan suak aw. Na hlawhtlin lai tikcu tla vun ruat salin tui sun ni tiangih a lo caktertu an si dan tiangin ruat sal hnik. A liam cia zo miih na Um dan na ngan suah mi cun a lo bawmzet ding.
Na ngan mi cu mi dang hmuh khal a țul lemlo. Nangmalhte na theihawk cu a tawk mai. Zawi ti dan hman cawncawp rero a țul lo. Ziangruangahsaw cuti na um? Na innsang teh ziang ahsaw hiti an um? Cun, na nu leh na pa'i tlinnak le tlin-lonak khal ngan suak lała hnik.
Na duh lo zawngin teh an um maw? Na mangbang laiah teh ziangtinha an lo hnem? Na țap țheu maw ? Maw, rawl saw na ei? A si lole, paisa na hmang maimai? Hi thu pawl ngansuak ding hin manhlap a țul lo. Na ngaihtuahnak tiangin ngan suak aw; sii țhazet pakhat a si ding. Thin-hengnak hi hling vek a si ih, sungmuril nun a nater.
Natnak hmuahhmuah lakih tuarhar zet pakhat a si. Hling na lak suahih a dam mai vekin na har satnak na ngan suahah cun nangmahte na dam mai ding. Asinan, hiti na ngan tikah na tlin lonak hmuahhmuah an hlo țheh ding tinak a si cuang lo. Na ti theimi cu, na cah lonak kha na cahnak dingah na hmang sal thei sawn ding.
(iii) Tikcu rei lote sungih na țheh thei dingmi, na hnațuan tumtah mi pawl ngansal hnik. Na pasal hrangih ti na tum mi si loin nangmai hrangih ti na tum mi lawng si hrih sehla. Nu na si ruangih ti na tum mi, si thei dingih na saduhthah paw lawng ngan aw. Na ca siar lai mi cu cawlh san hrih awla, hun ngan tum taktak hnik law.
Na ngan mi-ah cun thaisunih na ti thei mai ding tla, tui zarh sungih na ti ding tla, tui thla sungih na ti ding tiangin si hnik sehla. Na thinlung sungih thil um hmuahhmuah ngansuak phawt mai. Na tumtah mi pawl cu thupi hlapa an si lo men thei. Thil zuartupa pakhatin hitin thu i sim dah. A tumtah bik mi cu innsang felfai tei kilkhawi le rawl thawthaw suan.
Cuitlunah thinsau zetih fate pawl thunuam relpi, an thu relmi ngaisak le aipuang zetih khawsak. Cuvek Cu a tumtah mi a rak si. A thaizing ihsi cun thinlung danglam zetin a tikcu a hmang thawk thlang. Atumtah mi hlawhtlinnak ding pakhat a si ruangah țhahnem zetina thei.
(iv) Tikcu rei deuh duh, na tumtah mi pawl ngan lala hnik aw. Kum 10 sungah ziang tiang thlen thei natum? Na tum dan ngan fiang thlang aw. Nupi le nu na Sinak ihsin ziangha ti vivo dingih na duh, ziangha ti nawn lo sehla na duh? Na ti thei lo ding mi pakhat hman a um ka zum lo. Kum no-te lai, nu pakhatin amai nundan hitin a ngan.
Ka pasalin i duhdaw ko ding ti ka zum; ka hrangah malsawmnak a si. Asinan, keimahin anih cu ka duhdaw taktak maw ti lawngte ka fiangaw thei lo. Pathian le ka fate pawl cu ka duhdaw ti ka thei fiang. Keimah le keimah sawn hi ka duhdaw-aw taktak maw ti hi ka thei fiang thei hrih lo. A um hrih lomi ram sungih tlangleng vekin ka theiaw, ka laklawh zet. Ram țha le nuamih um ka cak zet.
America nunau tampiin anmah le anmah an lung a kim thei lo an sinak vekin an pomaw thei lo. “Hmel țhat ka cak tuk,” Mi lian zet si ve ninga, Mi dang sawn pasal rak nei ningna maw,” tiih au rero an tam zet. An va van duai lawmmam ve! Nunau malte lawngin milian (millionaire pasalah an nei ih, nunau malte lawng in mi hmelțha pasalah an nei, anmah khal mel țha hrilih a tling cu mi malte lawng an si.
Cuvekih mi lian le hmelțha khalin lungawinak taktak an hmu cuang lo. Hlanlai deuhah khan America hmel tha hril (Miss Anmerica) cun a hmaiah mawi lonak fate a um ti’n a ruat awih thlalang hman a zoh ngam nawn lo an ti cu.
Jesuh cun, “Na innhnen kha nangmah na duhdawtuk vekin duhdaw aw a ti (Maț. 19:19).” Nangmah le nangmah hman na duhawk thei loah cun na pasal khalin a lo duhdaw ngaingai theive lo ding. Mah le mah hman duhaw thei lo, na pasal cun lo duh duahdo dingin na beisei ngam ding maw?
Kum tampi liam zo ah khan David cun, “Țih um zet na si ih ka lo thangțhat; Na tuahmi hmuaihmuah cu thil lamdang le khawruah har hlir an si” a rak ti dah (Sam, 139:14). Nangmahte na tidanglamawk thei le tidanglam mai awla, na ti thei lo dingah cun Pathianin a lo semsuah vekin um mai aw; nangmah le nangmah kha pom rem-aw mai aw.
Ti na bual țheh veten thlalang tumpi hmaiah ding awla, na taksa kha țhaten zoh hliah hnik aw. Na hmuh mi hnenah, "Mawi tuk lo le bawk khułhkhi um hman hai sehla ka sinak vekten ka pomaw thei koti hnik aw. Na tlin lonak khal a um rori ti pheh duh nlah aw. Mung na si ruangah tlin lonak khal na nei ve. Lungawiten pommai awla, mah le mah ngainepawknak lam ahcun luhpi cuang aw hlah.
Na sinak cekci a si mai. Ka rualpi pakhatin veikhat cu hitin thu I sim. “Keimah le keimah duhaw dingin siannak (permission) ka lak a țul ding maw si ti tiang ka ruataw” a ti. Mai hmakhaw sialnak lam a hawi zikzik vek nan, na pasal le mi dang pawl na duhdawt thei dingah cun mah le mah duhawk a rak țul hmaisa a si.
Nangmah na duhawk ngaingai tikah cun na tlin lonak tiangin na pom thiam ding ih, na hnațuan tiangin a nuam ding. Sungril nun lamah țhatnakin bu a khuar ding ih, na tumtah mi khal na ti thei vivo ding. Na theihthiam ih, na pom rem ih, na duhdawt theiah cun nangmah taktak si dingin zalennak na hmu tinak a si.
Shakespeare cun hitin a rak ti:- “Thil dang hmuahhnuah hnakih thupi bik cu, Nangmahah kha rinsan tlakin um aw; Zanin sun a thlun țheu vekin, Zawi par hmanah rinum loin na um thei nawn lo ding.”
Nun dan mawi le mah rinawknak cu nunau tampiin an nei theive. Na sinak cekci theihfiang tum awla, khuilam panin na feh ti khal fangtei theih tum aw. Na tlin tawkih khawsak cu ziangahsaw na zahpi duh? Leitlun na dam sungih na luah ding mi ram cu lungawiten Iuah lawlaw mai aw.
Theihthiamawknak, pomthiamawknak le dundawtnak pawl hi vei le khatih um rupri an si thei dah lo; kumkhat hnakih tam khal a duh men ding. Asinan, a hram na thawh zo hnuhnu cun hmailam na pan vivo thei mai ding. Thinlung hnget na neih hnu cun thlirtu men na si nawn lo ding ih, a titu ngaingai na si thlang ding. “Ziang thil so a thleng" ti sut rero nawn loin nangmah cu a thlengtertu na si sawn thlang.
>>Bung 3 nak a cem asi!<<
0 comments:
Post a Comment